Print this page

ศิลปะจามและเวียดนาม

Written by 
Rate this item
(3 votes)
viet2 en th

ประเทศเวียดนาม หรือสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ตั้งอยู่ทางตะวันออกสุดของคาบสมุทรอินโดจีน โดยมีอาณาเขตทางเหนือติดต่อกับประเทศจีน ทางทิศตะวันตกติดกับประเทศกัมพูชาและประเทศลาว ทางทิศใต้ติดต่อกับทะเลจีนใต้ ส่วนอาณาเขตทางทิศตะวันออกนั้นติดต่อกับอ่าวตังเกี๋ย
ดินแดนที่เรียกว่าประเทศเวียดนามในปัจจุบันมีพัฒนาการอันยาวนานโดยมีหลักฐานเก่าแก่ไปถึงสมัยยุคหินเก่า ดินแดนแห่งนี้ยังประกอบไปด้วยกลุ่มคนหลายหลาย ที่มีบทบาทอย่างมากคือ เวียด และจาม โดยอาณาจักรของพวกเวียดอยู่ทางตอนเหนือ ส่วนจามจะอยู่ทางตอนใต้ อาณาจักรทั้งสองในสมัยหนึ่งได้มีความเจริญรุ่งเรืองด้านการปกครอง และการทหาร นอกจากนี้อาณาจักรเวียด และจามต่างมีการสร้างสรรค์งานศิลปกรรมของตนเอง และมีพัฒนการที่น่าสนใจด้วย

ศิลปะจามและเวียดนาม

  • cat2-001

    ศิลปกรรมในอาณาจักรจาม

    อาณาจักรจามกินพื้นส่วนเวียดนามกลางถึงเวียดนามใต้ โดยมีเชื้อชาติจามเป็นเจ้าของวัฒนธรรม ทั้งนี้ในขณะที่อาณาจักรเวียดรับอิทธิพลหลักจากวัฒนธรรมจีน แต่อาณาจักรจามกลับรับวัฒนธรรมมาจากอินเดีย และเขมร ส่วนจีนมีบทบาทชั้นรองลงมา นอกจากนี้คนในอาณาจักรเวียดโดยหลักนับถือพุทธศาสนามหายานซึ่งมีที่มาจากจีน แต่ผู้คนในอาณาจักรจามโดยส่วนใหญ่นับถือศาสนาฮินดู และบางยุคอาจมีพระพุทธศาสนาบ้าง ชื่อลำดับสมัยของศิลปกรรมในอาณาจักรจามไม่ได้เรียกตามลำดับราชวงศ์เหมือนกับศิลปะเวียด หากแต่เรียกตามชื่อศาสนสถาน หรือสถานที่ที่พบงานศิลปกรรมในยุคดังกล่าว ซึ่งสามารถแบ่งได้ดังนี้

     

    มิเซิน E1 พุทธศตวรรษที่ 13
    หัวล่าย พุทธศตวรรษที่ 14
    ดงเดือง ครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15
    มิเซิน A1 ครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 16-17
    บิญดิ่ญ พุทธศตวรรษที่ 17-18
    สมัยหลัง พุทธศตวรรษที่ 19-21
  • cat2-002

    ศิลปกรรมในอาณาจักรเวียด

    พื้นที่ของอาณาจักรเวียดอยู่ในส่วนของเวียดนามเหนือในปัจจุบัน อาณาจักรแห่งนี้มีความสัมพันธ์กับจีนอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเคยอยู่ใต้อำนาจการปกครองของจีน รวมถึงเป็นส่วนหนึ่งของการแบ่งเขตการปกครองของราชสำนักจีนด้วย ดังนั้นเราจะเห็นได้ถึงแรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมจีนในงานศิลปกรรมของคนแถบนี้ หากกล่าวถึงศิลปกรรมของอาณาจักรเวียด สามารถแบ่งได้ดังนี้

     

    ยุคใต้อาณัติจีน พ.ศ. 336-1481
    ยุคราชวงศ์โง พ.ศ. 1482 – 1508
    ยุคกบฎ 12 ขุนศึก พ.ศ. 1508 – 1510
    ยุคราชวงศ์ดินห์ พ.ศ. 1511 - 1522
    ยุคราชวงศ์เล ระยะต้น พ.ศ. 1523 - 1552
    ยุคราชวงศ์ลี้ พ.ศ. 1553 - 1768
    ยุคราชวงศ์เจิ่น พ.ศ. 1768 - 1943
    ยุคราชวงศ์โห่ พ.ศ. 1943 - 1950
    ยุคใต้อาณัติจีน พ.ศ. 1950 - 1970
    ยุคราชวงศ์เลระยะหลัง พ.ศ. 1971 - 2321
    ยุคราชวงศ์ไต้เซิน พ.ศ. 2321 - 2345
    ยุคราชวงศ์เหงียน พ.ศ. 2345 - 2488
Read 6393 times
ดร. อชิรัชญ์ ไชยพจน์พานิช

สังกัด: ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

ประวัติการศึกษา

พ.ศ. 2555 สำเร็จการศึกษาระดับศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาทฤษฎีศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยปักกิ่ง

พ.ศ. 2547 สำเร็จการศึกษาระดับศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

พ.ศ. 2544 สำเร็จการศึกษาระดับอักษรศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาอังกฤษ (เกียรตินิยมอันดับสอง) คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประวัติการทำงาน พ.ศ. 2548 – ปัจจุบัน อาจารย์ประจาภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

ผลงาน งานวิจัยและงานแปล

- สองศตวรรษ วัดสุทัศนเทพวราราม เทวสถาน โบสถ์พราหมณ์-เสาชิงช้า (ร่วมกับคณาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร), กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับบลิชชิ่งจากัด.บทความ

- “แนวความคิดในการออกแบบจิตรกรรมแบบแบ่งช่อง สมัยรัชกาลที่ 3” ดำรงวิชากร 4,1 (มกราคม – มิถุนายน 2548)

- “ภาพทหารจีนบนบานประตูสมัยรัชกาลที่ 3” ดำรงวิชาการ 5,2(กรกฎาคม – ธันวาคม 2549)

- “การตีความภาพบุคคลจีน ในกรุพระปรางค์ประธาน วัดราชบูรณะ” เมืองโบราณ 36,3 (กรกฎาคม – กันยายน 2553)

- “พระอรหันต์ในงานพุทธศิลป์จีน” ศิลปากร 54,2 (มีนาคม – เมษายน 2554)