Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

ด้านหน้าถ้ำกัวคชะปรากฏสระน้ำพุซึ่งมีรูปสลักนางอัปสรถือหม้อน้ำและมีการเจาะรูที่หม้อน้ำให้น้ำไหลออกมาจากหม้อนั้น น้ำพุดังกล่าวนี้ทำให้นึกถึงน้ำพุที่จันทิเบลาหันอันสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าไอร์ลังคะในพุทธศตวรรษที่ 16 นักวิชาการบางท่านจึงเชื่อว่า สระน้ำนี้อาจมีอายุเก่าแก่ไปถึงสมัยชวาภาคตะวันออกก็ได้ อนึ่ง สระน้ำมีการแบ่งออกเป็น 2 สระย่อยซึ่งเชื่อว่าใช้สำหรับแยกชายหญิงระหว่างอาบน้ำ

จันทิติกุส อยู่ที่เมืองโตรวุลันอันเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์มัชฌปาหิต มีลักษณะเป็นสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทางด้านทิศเหนือมีบันไดลงสระ ทางด้านทิศใต้มีลายยื่นออกมารองรับอาคารขนาดเล็กหลายยอด ซึ่งคงหมายถึงเขาพระสุเมรุจำลองนั่นเอง ลานแบ่งออกเป็น 2 ชั้น โดยที่ ชั้นล่างและชั้นบนมีอาคารปรากฏอยู่ชั้นละ 8  ยอด โดยส่วนตรงกลางนั้น มีอาคาร 4 หลังล้อมรอบอาคารตรงกลางทีมีอีก 4 หลังเช่นกัน กลายเป็น 5 ยอดซึ่งตรงกับเขาพระสุเมรุมี 5 ยอด

พระลักษมีและพระศรีนั้นเป็นเทพีแห่งความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเป็นเพศหญิงและปทุมถันของนาง ด้วยเหตุนี้ น้ำพุที่เบลาหัน เทพีนางหนึ่งจึงถือปทุมถันทั้งสองข้างของนางและมีรูสำหรับให้น้ำพุไหลผ่าน ปทุมถันแทนความเป็นแม่และการประทานความอุดมสมบูรณ์ต่อจักรวาล ส่วนน้ำที่ไหลผ่านย่อมกลายเป็นน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ที่อวยพรให้แก่ผู้แสวงบุญที่มาอาบและดื่มกินน้ำ

ที่เกาะบาหลี น้ำพุที่กัวคชะ (Goa Gaja) ก็ปรากฏประติมากรรมที่น้ำพุเช่นกัน การที่ให้น้ำไหลผ่านน้ำพุที่เป็นประติมากรรมนั้นก็เพื่อทำให้น้ำที่ไหลผ่านกลายเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ อันจะเป็นมงคลสำหรับผู้ที่อาบน้ำ

การนำเอาพระอัฐิมาฝังไว้กับประติมากรรมเทพเจ้า เป็นประเพณีตามลัทธิเทวราชาที่เชื่อว่า กษัตริย์เป็นอวตารของเทพเจ้า เมื่อกษัตริย์สวรรคตลงย่อมกลับเข้าไปรวมกับเทพเจ้า พระเจ้าไอร์ลังคะก็คงจะทรงนับถือไวษณพนิกายนั่นเองจึงทรงถือว่าพระองค์เป็นอวตารของพระวิษณุ ด้วยเหตุนี้ ประติมากรรมพระวิษณุคงหมายถึงพระเจ้าไอร์ลังคะ ครุฑหมายถึงเสนาบดีของพระองค์

สระน้ำเบลาหัน (CandiBelehan) ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเขาเปนังกุหงันซึ่งเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ในสมัยชวาภาคตะวันออก สระน้ำนี้เชื่อว่าเป็นที่ฝังพระอัฐิของพระเจ้าไอร์ลังคะ (Ailangga)สระน้ำเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า รับน้ำมาจากลำธารเล็กๆ  ผนังสระตัดเข้าไปในภูเขาแล้วก่อเขื่อนด้วยอิฐ แล้วกำหนดให้น้ำจากลำธารนั้นไหลผ่านประติมากรรมที่อยู่ในซุ้มจระนำที่เขื่อนอิฐดังกล่าว เขื่อนอิฐมีซุ้มจระนำ 3 ซุ้ม ซุ้มกลางประดิษฐานพระวิษณุทรงครุฑ (ซึ่งปัจจุบันถูกย้ายไปยังพิพิธภัณฑ์โตรวุลันแล้ว) อีกสองซุ้มปรากฏประติมากรรมพระลักษมีและพระศรี ซึ่งจริงๆแล้วก็คือเทพีองค์เดียวกัน 

สระน้ำนี้คงอยู่ในฐานะของ “ตีรถะ” หรือสระน้ำศักดิ์สิทธิ์สำหรับการอาบน้ำของชาวฮินดู อนึ่งการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ไหลมาจากภูเขาศักดิ์สิทธิ์นั้น เป็นประเพณีของชาวฮินดูที่ยังปฏิบัติในอินเดียแม้แต่ในปัจจุบัน นอกจากนี้ ประเพณียังกล่าวยังสืบทอดอยู่ในเกาะบาหลีอีกด้วย

หมวดหมู่ศิลปะไทย

ศิลปะไทย,ศิลปะทวารวดี,ศิลปะศรีวิชัย,ศิลปะหริภุญชัย,ศิลปะเขมรในประเทศไทย,ศิลปะล้านนา,ศิลปะล้านช้าง,ศิลปะสุโขทัย,ศิลปะอยุธยา,ศิลปะรัตนโกสินทร์

เลือกสถานที่ศิลปะไทย

plg_search_content_improved
Search - Categories
Search - Contacts
Search - Content
Search - Newsfeeds
Search - Weblinks
Search - K2

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความศิลปะไทย

  • กุฏิฤาษีบ้านโคกเมือง
    กุฏิฤาษีบ้านโคกเมืองเป็นหนึ่งในศาสนสถานที่เรียกว่าอโรคยาศาลา ซึ่งเป็นศาสนสถานประจำสถานพยาบาล สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่๗ แห่งอาณาจักรเขมรโบราณ ปราสาทประธานมักประดิษฐานพระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาซึ่งเป็นพระพุทธเจ้าแห่งยาและการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตามคติความเชื่อของพุทธศาสนามหายาน ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้วที่มีโคปุระหรือประตูทางเข้าอยู่ทางด้านหน้า วัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างนิยมใช้ศิลาแลงซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของสถาปัตยกรรมในสมัยบายน
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๑:๓๖
  • หน้าบันปราสาทพนมรุ้ง
    หน้าบันปราสาทของมณฑปทางเข้าปราสาทพนมรุ้งสลักเป็นรูปศิวนาฏราช กำลังร่ายรำอยู่บนแท่นที่คล้ายฐานรูปเคารพ แวดล้อมด้วยเหล่าเทพที่มาชุมนุมและเล่นดนตรีประกอบ ทางด้านซ้ายได้แก่ พระวิษณุ พระพรหม พระคเณศ ด้านขวาได้แก่ พระอุมา และนางกาไรกาลัมเมยาร์…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๒:๓๘
  • ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์
    ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ประดิษฐานที่เหนือทางเข้ามณฑปด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธานพนมรุ้ง เป็นภาพนารายณ์บรรทมสินธุ์โดยพระนารายณ์บรรทมตะแคงขวาเหนือพระยาอนันตนาคราชท่ามกลางเกษียรสมุทร มีดอกบัวผุดขึ้นจากพระนาภีของพระองค์กลางดอกบัวนั้นมีพระพรหมประทับอยู่ มีพระลักษณมีซึ่งเป็นพระชายาประทับอยู่ตรงปลายพระบาท ลวดลายประดับอื่นๆ ได้แก่ รูปหน้ากาลคายพวงอุบะขนาดใหญ่ เหนือหน้ากาลมีรูปครุฑ นอกจากนี้ยังปรากฏรูปสัตว์อื่น ๆ…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๒:๑๙
  • จิตรกรรมฝาผนังเรื่องการนมัสการรอยพระพุทธบาท จ.สระบุรี
    ภายในพระอุโบสถวัดมหาสมณาราม จ.เพชรบุรี มีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่เขียนขึ้นในราวรัชกาลที่ ๔-๕ เกี่ยวกับปูชนียสถานที่สำคัญของไทย ได้แก่ พระปฐมเจดีย์ พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช เป็นต้น ฉากหนึ่งที่สำคัญคือการเดินทางไปนมัสการพระพุทธบาท…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๖:๐๓
  • พระปฐมเจดีย์
    พระปฐมเจดีย์เป็นเจดีย์ขนาดใหญ่ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นครอบทับซากเจดีย์องค์เดิมที่มีลักษณะเป็นเนินดินขนาดใหญ่ที่ทรงค้นพบขณะทรงผนวชและได้เสด็จธุดงค์มายังบริเวณนี้ โดยทรงเชื่อว่าน่าจะเป็นเจดีย์แห่งแรกในดินแดนไทยที่สร้างขึ้นเมื่อครั้งที่พุทธศาสนาได้เผยแผ่มายังสุวรรณภูมิในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช จึงได้พระราชทานชื่อเจดีย์นี้ว่า พระปฐมเจดีย์ รูปแบบของพระปฐมเจดีย์เป็นเจดีย์ทรงระฆังขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย บ้างเรียกว่าทรงลังกา เนื่องจากคล้ายคลึงกับเจดีย์ทรงระฆังในศิลปะลังกา พระปฐมเจดีย์มีองค์ประกอบที่สำคัญ ได้แก่…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๗:๔๘

คำค้น

Borobudur Candi Arjun Candi Jago Candi Kalasan Candi Kidal Candi Mendut Candi Panataran Candi Parambanan Candi Sari Candi Sewu Dieng Plateau Pura Besakhih Pura Kehen กฤษณะ จันทิ จันทิเมนดุต ชวาภาคกลางตอนกลาง ชวาภาคกลางตอนปลาย ชาดก ฐานเป็นชั้น ธยานิพุทธ น้ำพุ ปหรรปุระ พื้นเมือง พุทธประวัติ พุทธมหายาน ภาพเล่าเรื่อง มณฑล มหาภารตะ มัชฌปาหิต ระบบตรีกาย ระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ ระบบภูมิสาม รัดอก รามายณะ ลลิตวิสตระ ลัทธิเทวราชา ลานประทักษิณ วิมานอินเดียใต้ วิษณุ ศิลปะชวาภาคกลางตอนต้น ศิลปะชวาภาคตะวันออก ศิลปะบาหลี ศูนย์กลางจักรวาล สถูปิกะ สระน้ำ สิงหาส่าหรี หน้ากาล อมลกะ อวโลกิเตศวร อาคารจำลอง อาคารทรงเมรุ ฮินดู เขาพระสุเมรุ เรือนธาตุ เรือนธาตุจำลอง แผนผังกากบาท แผนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไวษณพนิกาย ไศวนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

16048877
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
134918
0
134918
15913794
398079
0
16048877
Server Time: 19-05-2021 05:23:30