Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

จันทิบาจังระตูอยู่ที่เมืองโตรวุลันอันเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์มัชฌปาหิต มีลักษณะเป็นซุ้มประตูทรงเข้าเทวาลัย ซึ่งถือเป็นโคปุระที่งดงามที่สุดในศิลปะสมัยราชวงศ์มัชฌปาหิต เป็นโคปุระที่สร้างด้วยอิฐซึ่งเป็นวัสดุหลักสำหรับสถาปัตยกรรมที่โตรวุลัน ตัวโคปุระมีซุ้มประตูที่ประดับด้วยหน้ากาลสลักอิฐ หน้ากาลมีเขา มีเขี้ยว มีปากล่างและมีมือซึ่งเป็นลักษณะปกติสำหรับหน้ากาลในศิลปะชวาภาคตะวันออก อย่างไรก็ตาม การปรากฏลายกนกครอบคลุมพื้นที่รอบๆหน้ากาลนั้นถือเป็นลักษณะที่แตกต่างไปจากหน้ากาลอื่นๆในระยะร่วมสมัย

อนึ่ง ยอดของโคปุระแห่งนี้มีลักษณะคล้ายคลังกับเทวาลัยหลังเล็กที่จันทิปะนะตะรัน กล่าวคือ ประกอบด้วยหน้ากระดานคู่สลับกับเรือนธาตุจำลองที่มีอาคารจำลองจำนวน 5 หลังประดับ เส้นรอบนอกของยอดวิมานมีลักษณะเป็นเส้นโค้งที่งดงาม โคปุระที่มียอดปราสาทเช่นนี้ ต่อมาจะปรากฏอีกในศิลปะบาหลี

จันทิติกุส อยู่ที่เมืองโตรวุลันอันเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์มัชฌปาหิต มีลักษณะเป็นสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทางด้านทิศเหนือมีบันไดลงสระ ทางด้านทิศใต้มีลายยื่นออกมารองรับอาคารขนาดเล็กหลายยอด ซึ่งคงหมายถึงเขาพระสุเมรุจำลองนั่นเอง ลานแบ่งออกเป็น 2 ชั้น โดยที่ ชั้นล่างและชั้นบนมีอาคารปรากฏอยู่ชั้นละ 8  ยอด โดยส่วนตรงกลางนั้น มีอาคาร 4 หลังล้อมรอบอาคารตรงกลางทีมีอีก 4 หลังเช่นกัน กลายเป็น 5 ยอดซึ่งตรงกับเขาพระสุเมรุมี 5 ยอด

ฐานชั้นล่างของจันทิปะนะตะรันสลักภาพเล่าเรื่อรามายณะ โดยภาพนี้เล่าเรื่องตอนพระรามประทับพร้อมด้ยพระลักษมณืและเหล่าพลลิง โปรดสังเกตว่าภาพเล่าเรื่องในศิลปะชวาภาคตะวันออกมักถมพื้นที่ว่างให้เต็มไปด้วยลวดลาย เช่น ลายเมฆหรือลายพันธุ์พฤกษา ส่วนตัวละครนั้นมีลักษณะคล้ายคลึงกับหนังตะลุงชวา (วาหยังกุลิด) มากทั้งเครื่องแต่งตัวซึ่งมีการทำทรงผมแบบก้ามปูและการหันข้าง

ฐานชั้นล่างของจันทิปะนะตะรันสลักภาพเล่าเรื่อรามายณะ โดยภาพนี้เล่าเรื่องตอนหนุมานและเหล่าฝูงลิงกำลังช่วยกันแบกหินเพื่อจองถนนไปสู่เกาะลังกา โปรดสังเกตว่าภาพเล่าเรื่องในศิลปะชวาภาคตะวันออกมักถมพื้นที่ว่างให้เต็มไปด้วยลวดลาย เช่น ลายเมฆหรือลายพันธุ์พฤกษา

ฐานชั้นล่างของจันทิปะนะตะรันสลักภาพเล่าเรื่องรามายณะ โดยภาพนี้เล่าเรื่องตอนหนุมานเผากรุงลงกาหลังจากที่ได้ถวายแหวนแก่นางสีดา ทางซ้ายมือของผุ้ชมจะเห็นหนุมานกำลังไต่อยู่บนหลังคาของอาคารที่กำลังไหม้ไฟ

จันทิปะนะตะรันสร้างขึ้นบนฐานเป็นชั้นเช่นเดียวกับจันทิจาโก อันแสดงให้เห็นคติเขาพระสุเมรุที่นี่ปรากฏฐานสามชั้น ชั้นล่างสลักภาพเล่าเรื่องรามายณะ ฐานชั้นที่สองสลักเรื่องพระกฤษณะ ส่วนฐานชั้นบนสลักเป็นรูปสิงห์สลับกับนาคด้านบนสันนิษฐานว่าคงเคยมีอาคารเครื่องไม้ที่มีหลังคาทรงเมรุมาก่อน

ลานชั้นที่ 2 ของจันทิปะนะตะรัน  มีเทวาลัยที่ล้อมรอบไปด้วยเทวดาแบกนาคซึ่งมีลักษณะที่พิเศษ ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าอาคารหลังนี้เคยใช้ทำอะไร บ้างก็ว่าเป็นที่ปลุกเสกน้ำมนต์เนื่องจากนาคนั้นมีความเกี่ยวข้องกับการกวนเกษียรสมุทร บ้างก็ว่าเป็นที่พระเจ้าแผ่นดินเสด็จมาทำสมาธิ บ้างก็ว่าเป็นที่เก็บของของวัดตามแบบาหลี หลังคาของอาคารหลังนี้คงเคยเป็นเครื่องไม้และได้สูญหายไปหมดแล้ว

ที่ลานชั้นที่ 2 นั้น ปรากฏเทวาลัยซึ่งมีจารึกระบุว่าสร้างขึ้นในพ.ศ.1912(ต้นพุทธศตวรรษที่ 20)เทวาลัยหลังนี้มีรูปแบบที่อาจใช้เป็นตัวอย่างศึกษาสถาปัตยกรรมชวาภาคตะวันออกตอนปลายสมัยราชวงศ์มัชฌปาหิตได้

เทวาลัยมีขนาดเล็กและอยู่ในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส เรือนธาตุมีรัดอกคาดและที่ประตูทั้งสี่ทิศประดับหน้ากาลที่มีลักษณะดุร้ายซึ่งลักษณะทั้งหมดนี้คล้ายคลึงกับจันทิในสมัยสิงหาส่าหรียอดของจันทิมีรูปแบบคล้ายคลึงกับจันทิในสมัยสิงหาส่าหรีเช่นกัน กล่าวคือประกอบด้วยชั้นหน้ากระดานคู่สลับกับเรือนธาตุจำลองที่ประดับด้วยอาคารจำลอง อย่างไรก็ตาม เส้นรอบนอกของยอดที่นี่มีลักษณะเป็นเส้นโค้งที่อ่อนช้อยซึ่งคงแสดงพัฒนาการที่ก้าวหน้ากว่าสมัยสิงหาส่าหรี ยิ่งกว่านั้น อาคารจำลองของจันทิที่มีจำนวนถึง 7 หลังนั้น ก็มีจำนวนมากกว่าอาคารจำลองในศิลปะสมัยสิงหาส่าหรีที่มีจำนวนเพียง 5 หลังต่อชั้นเท่านั้น

จันทิปะนะตะรัน สร้างขึ้นในสมัยชวาภาคกลางตอนปลาย สมัยราชวงศ์มัชฌปาหิต แผนผังของจันทิปะนะตะรันคล้ายกับเทวาลัยในเกาะบาหลีในปัจจุบัน คือแบ่งออกเป็น 3 ลาน ลานด้านหน้าอยู่ทางด้านทิศตะวันตก ส่วนเทวาลัยประธานนั้นตั้งอยู่ด้านในสุดทางทิศตะวันออกติดกับเชิงเขา ลานชั้นแรกปรากฏฐานหินขนาดใหญ่ 2 ฐาน คงเคยรองรับอาคารโถงที่สร้างด้วยไม้ ส่วนลานชั้นที่ 2 นั้น ปรากฏเทวาลัย 2 หลัง หลังแรกเป็นเทวาลัยยอดปราสาทซึ่งสามารถใช้ศึกษาลักษณะสถาปัตยกรรมมัชฌปาหิตได้ ส่วนหลังที่สองเป็นอาคารล้อมรอบไปด้วยพญานาค ลานชั้นในสุดเป็นที่ตั้งของฐานเป็นชั้นซึ่งมีความหมายแทนเขาพระสุเมรุ ด้านบนประดิษฐานจันทิประธานซึ่งไม่หลงเหลือแล้ว

จันทิจาวีเป็นที่ฝังพระอัฐิของพระเจ้ากฤตนครเช่นเดียวกับจันทิสิงหาส่าหรี มีรูปแบบที่อาจเปรียบเทียบกับจันทิอื่นๆในศิลปะชวาภาคตะวันออก เช่น เรือนธาตุสี่เหลี่ยมจัตุรัส เรือนธาตุรัดด้วยรัดอก ทั้งสี่ด้านปรากฏประตูหลอกซึ่งมีหน้ากาลประดับอยู่ด้านบน ถัดขึ้นไปได้แก่ชั้นซ้อนซึ่งประกอบด้านหน้ากระดานสองชั้นสลักกับเรือนธาตุจำลองที่มีอาคารจำลองประดับ อนึ่ง ยอดที่ดูเหมือนสถูปในพุทธศาสนานั้น แสดงให้เห็นการผสมผสานระหว่างศาสนาพุทธและศาสนาฮินดูซึ่งกล่าวถึงไว้ในคัมภีร์นครกฤตาคมอันเป็นพงศาวดารพื้นเมือง

หมวดหมู่ศิลปะไทย

ศิลปะไทย,ศิลปะทวารวดี,ศิลปะศรีวิชัย,ศิลปะหริภุญชัย,ศิลปะเขมรในประเทศไทย,ศิลปะล้านนา,ศิลปะล้านช้าง,ศิลปะสุโขทัย,ศิลปะอยุธยา,ศิลปะรัตนโกสินทร์

เลือกสถานที่ศิลปะไทย

plg_search_content_improved
Search - Categories
Search - Contacts
Search - Content
Search - Newsfeeds
Search - Weblinks
Search - K2

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความศิลปะไทย

  • พระปรางค์ วัดอรุณราชวราราม
    วัดอรุณราชวรารามหรือวัดแจ้งมีสถาปัตยกรรมที่สำคัญและโดดเด่นคือ พระปรางค์ ซึ่งมีขนาดสูงใหญ่ที่สุดแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก เริ่มก่อสร้างในสมัยรัชกาลที่ ๒ จนแล้วเสร็จในสมัยรัชกาลที่ ๓ รูปแบบของพระปรางค์พัฒนาจากเจดีย์ทรงปรางค์ที่มีพัฒนาการต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยอยุธยา อันประกอบด้วยส่วนฐาน…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๘:๐๗
  • โบราณสถานสระแก้ว
    สระแก้ว เป็นโบราณสถานที่สำคัญที่ปรากฏนอกเมืองโบราณศรีมโหสถ จัดอยู่ในกลุ่มบ่อน้ำนอกเมืองกลุ่มทิศใต้ เป็นสระโบราณรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง ๑๗.๕๐ เมตร ยาว ๔๒.๖๐ เมตร…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๙:๒๒
  • วิหารวัดป่าฝาง
    วัดป่าฝางหรือวัดศาสนโชติการาม ตั้งอยู่ที่ อ.เมือง จ.ลำปาง สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ ภายในวัดมีสิ่งที่น่าสนใจ เช่น วิหาร มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานกันระหว่างตะวันตกกับเรือนชั้นซ้อนแบบพญาธาตุซึ่งเป็นที่นิยมในล้านนาและพม่า…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๙:๒๔
  • เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์
    เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ หรือ เจดีย์ทรงยอดดอกบัวตูม รูปแบบอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของเจดีย์ศิลปะสุโขทัย มักพบเป็นประธานของวัดที่สำคัญ เช่น วัดมหาธาตุ นักวิชาการสันนิษฐานว่าเป็นเจดีย์ที่อาจได้รับแรงบันดาลใจจากจากศิลปะใกล้เคียงในภูมิภาค สังเกตได้จากส่วนเรือนธาตุที่คล้ายคลึงกับรูปแบบของปราสาทในศิลปะเขมร ผสมผสานกับส่วนยอดที่คล้ายคลึงกับเจดีย์ทรงระฆังที่ไม่มีบัลลังก์ของศิลปะพุกาม…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๐:๐๐
  • โขงวัดพระธาตุลำปางหลวง
    โขงหรือประตูทางเข้าวัดพระธาตุลำปางหลวงเป็นตัวอย่างสำคัญและมีความสมบูรณ์และงดงามมากที่สุดแห่งหนึ่งในศิลปะล้านนา แนวคิดในการสร้างเกี่ยวข้องกับคติความเชื่อเรื่องปราสาทซึ่งแสดงความเป็นฐานันดรสูงของสถานที่และสิ่งที่ประดิษฐานอยู่ภายใน โขงมีลักษณะเช่นเดียวกับกู่หรืออาคารทรงปราสาทที่ประดิษฐานพระพุทธรูป คือมีการซ้อนชั้นของเรือนธาตุและหลังคาลาด หากแต่มีช่องทางให้ผ่านเข้าออกได้ ประดับด้วยลวดลายปูนปั้นที่เป็นลวดลายพรรณพฤกษาที่มีลักษณะเป็นลายโปร่งคล้ายลายฉลุ ตำแหน่งของลวดลายที่สำคัญ เช่น ลาย กาบบน…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๘:๓๓

คำค้น

Borobudur Candi Arjun Candi Jago Candi Kalasan Candi Kidal Candi Mendut Candi Panataran Candi Parambanan Candi Sari Candi Sewu Dieng Plateau Pura Besakhih Pura Kehen กฤษณะ จันทิ จันทิเมนดุต ชวาภาคกลางตอนกลาง ชวาภาคกลางตอนปลาย ชาดก ฐานเป็นชั้น ธยานิพุทธ น้ำพุ ปหรรปุระ พื้นเมือง พุทธประวัติ พุทธมหายาน ภาพเล่าเรื่อง มณฑล มหาภารตะ มัชฌปาหิต ระบบตรีกาย ระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ ระบบภูมิสาม รัดอก รามายณะ ลลิตวิสตระ ลัทธิเทวราชา ลานประทักษิณ วิมานอินเดียใต้ วิษณุ ศิลปะชวาภาคกลางตอนต้น ศิลปะชวาภาคตะวันออก ศิลปะบาหลี ศูนย์กลางจักรวาล สถูปิกะ สระน้ำ สิงหาส่าหรี หน้ากาล อมลกะ อวโลกิเตศวร อาคารจำลอง อาคารทรงเมรุ ฮินดู เขาพระสุเมรุ เรือนธาตุ เรือนธาตุจำลอง แผนผังกากบาท แผนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไวษณพนิกาย ไศวนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

16048958
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
134999
0
134999
15913794
398160
0
16048958
Server Time: 19-05-2021 05:30:04