Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

ที่ฐานสี่เหลี่ยมเพิ่มมุมปรากฏซุ้มจระนำทั้งสี่ทิศประดิษฐานพระธยานิพุทธทั้งสี่องค์ คือทางทิศตะวันออกปรากฏพระธยานิพุทธอักโษภยะแสดงปางมารวิชัย ทิศใต้ปรากฏพระธยานิพุทธรัตนสัมภวะแสดงปางประทานพร ทิศตะวันตกปรากฏพระธยานิพุทธอมิตาภะแสดงปางสมาธิ และทิศเหนือปรากฏพระธยานิพุทธอโมฆสิทธิแสดงปางประทานอภัย พระธยานิพุทธเหล่านี้เป็นผู้ทรงสัมโภคกาย อันเป็นกายทิพย์ที่อยู่ในรูปภูมิ ด้วยเหตุนี้ซุ้มพระพุทธรูปทั้งหมดจึงเป็นตัวแทนของรูปภูมิและเป็นตัวแทนของสัมโภคกาย

ฐานประทักษิณทั้งสี่ชั้นของบุโรพุทโธปรากฏอยู่ระหว่างฐานสี่เหลี่ยมเพิ่มมุมแต่ละชั้น โดยฐานชั้นที่ 1 ปรากฏภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติตามคัมภีร์ลลิตวิสตระ รวมถึงเรื่องชาดกและอวทานซึ่งเป็นอดีตชาติของพระพุทธเจ้าและพระสาวก  ส่วนลานประทักษิณชั้นที่ 2-4 ปรากฏภาพเล่าเรื่องพระสุธนแสวงหาอาจารย์ตามคัมภีร์คันธวยุหสูตรและภัทรจารี

ฐานประทักษิณเหล่านี้ มุ่งหมายให้ผู้ศรัทธาเรียนรู้เรื่องราวทางพุทธศาสนาไปด้วยเมื่อเดินประทักษิณโดยรอบสถูป นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นระบบสัญลักษณ์ของการหลุดพ้นจากกามภูมิ (แทนด้านฐานประทักษิณชั้นที่หนึ่ง) ไปสู่รูปภูมิ (ฐานประทักษิณชั้นที่สองถึงสี่) อีกด้วย

เนื่องจากบุโรพุทโธ เป็นสถูปที่จำลองจักรวาล ด้วยเหตุนี้ กามภูมิอันเป็นภูมิที่เต็มไปด้วยมนุษย์ที่มัวเมาในกิเลสและตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรมจึงถูกจำลองด้วยภาพสลักด้านล่าสุด ภาพสลักนี้สลักขึ้นตามคัมภีร์กรรมวิภังค์ ภาพสลักชุดนี้อยู่ที่ฐานด้านล่างสุดของบุโรพุทโธ โดยมีจำนวนถึง 160 ภาพสลักนี้เดิมอยู่ภายใต้ฐานหินที่ถูกก่อเสริมขึ้นมา ต่อมา ภาพเหล่านี้ถูกค้นพบโดยบังเอิญใน พ.ศ.2428 หลังจากที่ได้ถ่ายภาพทั้งหมดแล้วจึงได้ก่อหินปิดทับอีกครั้งหนึ่งใน พ.ศ.2434 เพื่อความมั่นคงแข็งแรงของบุโรพุทโธปัจจุบันมีเพียง 5 ภาพเท่านั้นที่ยังเปิดให้คนทั่วไปชม

ในระบบการจำลองจักรวาล ภาพสลักกรรมวิภังค์นี้ ตรงกับ “” หรือ “ภูมิแห่งความต้องการ” เป็นภพภูมิของคนทั่วไปที่ยังมัวเมาในกิเลสตัณหาและยังตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรม ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เนื่องจากกามภูมิเป็นภพภูมิที่ต่ำที่สุดในสามโลกของพุทธศาสนา (คือ กามภูมิ รูปภูมิและอรูปภูมิ) ด้วยเหตุนี้ภาพสลักดังกล่าวจึงถูกกำหนดให้สลักอยู่ที่หน้ากระดานล่างของฐานบัวชั้นล่างสุด สำหรับสาเหตุที่ต้องปิดภาพสลักดังกล่าวด้วยหินนั้น มีหลายแนวความคิด บางท่านเชื่อว่าเป็นการเสริมฐานให้มั่นคงแข็งแรง แต่บางท่านกลับเห็นว่าเป็นเหตุผลทางประติมานวิทยา

บุโรพุทโธ สถูปทางพุทธศาสนาที่ใหญ่ที่สุดในศิลปะชวา สร้างขึ้นโดยราชวงศ์ไศเลนทร์ในพุทธศตวรรษที่ 14 เพื่อจำลองจักรวาลในพุทธศาสนามหายาน

บุโรพุทโธอยู่ในฐานะ “มณฑล” หรือจักรวาลจำลองในพุทธศาสนามหายานซึ่งมีการจำลองจักรวาลทั้งสามระบบไปพร้อมกัน คือระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ (อาทิพุทธ-ธยานิพุทธ-มานุษิพุทธ) ระบบภูมิสาม (อรูปภูมิ-รูปภูมิ-กามภูมิ) และ (ธรรมกาย-สัมโภคกาย-นิรมาณกาย) โดยการจำลองนั้น ใช้ทั้งระบบภาพสลัก ระบบแผนผังและการปรากฏภาพเล่าเรื่อง ระบบพระพุทธรูปในซุ้ม รวมถึงระบบสถูปมาใช้ในการจำลอง กล่าวคือ ภาพเล่าเรื่องนั้นไล่ระดับตั้งแต่คัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์โลกจนไปถึงคัมภีร์ที่แสดงความพยายามในการหลุดพ้นจากกามภูมิและรูปภูมิตามลำดับ ฐานประทักษิณนั้นก็เริ่มต้นจากฐานเพิ่มมุมที่มีภาพสลักซึ่งแสดงลักษณะของรูปภูมิไล่ขึ้นไปจนถึงฐานกลมซึ่งไม่มีภาพสลักอันแสดงถึงความเป็นอรูปภูมิ พระพุทธรูปเองก็แสดงให้เห็นรูปภูมิเนื่องจากปรากฏไล่ขึ้นไปจากพระพุทธรูปธยานิพุทธซึ่งปรากฏองค์พระชัดเจน จนกลายเป็นพระพุทธรูปที่แสดงพระมหาไวโรจนะอันซ่อยอยู่ภายในสถูป แสดงให้เห็นความเป็นกึ่งรูปภูมิกึ่งอรูปภูมิ และในที่สุดได้กลายเป็นสถูปทึบซึ่งไม่มีพระพุทธรูปและลวดลายสลักใดๆ อันแสดงถึงความเป็นอรูปภูมิอย่างแท้จริง

หมวดหมู่ศิลปะไทย

ศิลปะไทย,ศิลปะทวารวดี,ศิลปะศรีวิชัย,ศิลปะหริภุญชัย,ศิลปะเขมรในประเทศไทย,ศิลปะล้านนา,ศิลปะล้านช้าง,ศิลปะสุโขทัย,ศิลปะอยุธยา,ศิลปะรัตนโกสินทร์

เลือกสถานที่ศิลปะไทย

plg_search_content_improved
Search - Categories
Search - Contacts
Search - Content
Search - Newsfeeds
Search - Weblinks
Search - K2

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความศิลปะไทย

  • วัดพระศรีสรรเพชญ จ.พระนครศรีอยุธยา
    วัดพระศรีสรรเพชญเป็นวัดในบริเวณพระราชวังโบราณกรุงศรีอยุธยาที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา อันเป็นแนวคิดเดียวกับการสร้างวัดพระศรีรัตนศาสดารามในพระบรมมหาราชวังในสมัยรัตนโกสินทร์ สิ่งสำคัญภายในวัดได้แก่ พระวิหารหลวงซึ่งเคยประดิษฐานพระศรีสรรเพชญซึ่งเป็นพระพุทธรูปประธาน ในปัจจุบันเหลือเพียงซากฐาน กับเจดีย์ประธานของวัดซึ่งมีรูปแบบเป็นเจดีย์ทรงระฆัง ๓ องค์เรียงกัน องค์ประกอบที่สำคัญของเจดีย์ได้แก่ มาลัยเถาซึ่งเป็นส่วนรองรับองค์ระฆังที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของศิลปะอยุธยา…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๔:๐๔
  • ประติมากรรมปูนปั้นที่ถ้ำยายจูงหลาน
    ถ้ำยายจูงหลานเป็นถ้ำขนาดเล็กซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของถ้ำเขาน้อยหรือเขาสรรพยา ใกล้กับสำนักสงฆ์เขาน้อย ต.ถ้ำรงค์ อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี ที่ผนังถ้ำพบร่องรอยปูนปั้นระบายสีเป็นภาพพระพุทธรูปประทับยืน พระหัตถ์ขวาแสดงวิตรรกมุทรา พระหัตถ์ซ้ายแสดงปางประทานพร ครองจีวรห่มเฉียง มีประภามณฑลรอบพระวรกาย…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๙:๕๒
  • ฮูปแต้มวัดมัชฌิมวิทยาราม จ.ขอนแก่น
    ฮูปแต้มเรื่องเวสสันดรชาดกภายในสิมวัดมัชฌิมวิทยาราม ภาพเขียนมีลักษณะเป็น ๒ มิติ ใช้การระบายสีและตัดเส้น ไม่มีการแรเงา โทนสีอยู่ในวรรณะเย็น ใช้สีคราม สีเขียวและสีเหลืองเป็นส่วนใหญ่ ภาพอาศรมที่ประทับยังสะท้อนถึงคติปราสาทผ่านการเขียนภาพอาคารที่มีหลังคาซ้อนชั้น…
    Written on วันพฤหัสบดี, ๑๒ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๘:๐๔
  • ปราสาทปรางค์แขก
    ปราสาทปรางค์แขกเป็นหลักฐานศิลปกรรมแบบเขมรในประเทศไทยที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในจังหวัดลพบุรี มีอายุในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ สภาพปัจจุบันประกอบด้วยปราสาทอิฐ ๓ หลัง เรียงตัวกันในแนวเหนือ –ใต้ หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ปราสาทองค์กลางมีขนาดใหญ่กว่าองค์อื่น…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๒:๒๕
  • คอกม้าท้าวบารส
    คอกม้าท้าวบารส เรียกขานตามตำนานเรื่องอุสา-บารส ซึ่งเป็นวรรณกรรมในท้องถิ่นที่กล่าวถึงเทือกเขาภูพานซึ่งรวมถึงบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท คอกม้าท้าวบารสมีลักษณะเป็นก้อนหินทราย 2 ก้อน วางซ้อนกัน หินก้อนล่างถูกสกัดเข้าไปเป็นห้อง พื้นหินยกขึ้นให้ต่างระดับกัน มีขอบหินรอบลักษณะคล้ายคอก…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๘:๕๘

คำค้น

Borobudur Candi Arjun Candi Jago Candi Kalasan Candi Kidal Candi Mendut Candi Panataran Candi Parambanan Candi Sari Candi Sewu Dieng Plateau Pura Besakhih Pura Kehen กฤษณะ จันทิ จันทิเมนดุต ชวาภาคกลางตอนกลาง ชวาภาคกลางตอนปลาย ชาดก ฐานเป็นชั้น ธยานิพุทธ น้ำพุ ปหรรปุระ พื้นเมือง พุทธประวัติ พุทธมหายาน ภาพเล่าเรื่อง มณฑล มหาภารตะ มัชฌปาหิต ระบบตรีกาย ระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ ระบบภูมิสาม รัดอก รามายณะ ลลิตวิสตระ ลัทธิเทวราชา ลานประทักษิณ วิมานอินเดียใต้ วิษณุ ศิลปะชวาภาคกลางตอนต้น ศิลปะชวาภาคตะวันออก ศิลปะบาหลี ศูนย์กลางจักรวาล สถูปิกะ สระน้ำ สิงหาส่าหรี หน้ากาล อมลกะ อวโลกิเตศวร อาคารจำลอง อาคารทรงเมรุ ฮินดู เขาพระสุเมรุ เรือนธาตุ เรือนธาตุจำลอง แผนผังกากบาท แผนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไวษณพนิกาย ไศวนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

16050240
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
136281
0
136281
15913794
399442
0
16050240
Server Time: 19-05-2021 07:15:46