Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

ที่ฐานสี่เหลี่ยมเพิ่มมุมปรากฏซุ้มจระนำทั้งสี่ทิศประดิษฐานพระธยานิพุทธทั้งสี่องค์ คือทางทิศตะวันออกปรากฏพระธยานิพุทธอักโษภยะแสดงปางมารวิชัย ทิศใต้ปรากฏพระธยานิพุทธรัตนสัมภวะแสดงปางประทานพร ทิศตะวันตกปรากฏพระธยานิพุทธอมิตาภะแสดงปางสมาธิ และทิศเหนือปรากฏพระธยานิพุทธอโมฆสิทธิแสดงปางประทานอภัย พระธยานิพุทธเหล่านี้เป็นผู้ทรงสัมโภคกาย อันเป็นกายทิพย์ที่อยู่ในรูปภูมิ ด้วยเหตุนี้ซุ้มพระพุทธรูปทั้งหมดจึงเป็นตัวแทนของรูปภูมิและเป็นตัวแทนของสัมโภคกาย

ฐานประทักษิณทั้งสี่ชั้นของบุโรพุทโธปรากฏอยู่ระหว่างฐานสี่เหลี่ยมเพิ่มมุมแต่ละชั้น โดยฐานชั้นที่ 1 ปรากฏภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติตามคัมภีร์ลลิตวิสตระ รวมถึงเรื่องชาดกและอวทานซึ่งเป็นอดีตชาติของพระพุทธเจ้าและพระสาวก  ส่วนลานประทักษิณชั้นที่ 2-4 ปรากฏภาพเล่าเรื่องพระสุธนแสวงหาอาจารย์ตามคัมภีร์คันธวยุหสูตรและภัทรจารี

ฐานประทักษิณเหล่านี้ มุ่งหมายให้ผู้ศรัทธาเรียนรู้เรื่องราวทางพุทธศาสนาไปด้วยเมื่อเดินประทักษิณโดยรอบสถูป นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นระบบสัญลักษณ์ของการหลุดพ้นจากกามภูมิ (แทนด้านฐานประทักษิณชั้นที่หนึ่ง) ไปสู่รูปภูมิ (ฐานประทักษิณชั้นที่สองถึงสี่) อีกด้วย

เนื่องจากบุโรพุทโธ เป็นสถูปที่จำลองจักรวาล ด้วยเหตุนี้ กามภูมิอันเป็นภูมิที่เต็มไปด้วยมนุษย์ที่มัวเมาในกิเลสและตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรมจึงถูกจำลองด้วยภาพสลักด้านล่าสุด ภาพสลักนี้สลักขึ้นตามคัมภีร์กรรมวิภังค์ ภาพสลักชุดนี้อยู่ที่ฐานด้านล่างสุดของบุโรพุทโธ โดยมีจำนวนถึง 160 ภาพสลักนี้เดิมอยู่ภายใต้ฐานหินที่ถูกก่อเสริมขึ้นมา ต่อมา ภาพเหล่านี้ถูกค้นพบโดยบังเอิญใน พ.ศ.2428 หลังจากที่ได้ถ่ายภาพทั้งหมดแล้วจึงได้ก่อหินปิดทับอีกครั้งหนึ่งใน พ.ศ.2434 เพื่อความมั่นคงแข็งแรงของบุโรพุทโธปัจจุบันมีเพียง 5 ภาพเท่านั้นที่ยังเปิดให้คนทั่วไปชม

ในระบบการจำลองจักรวาล ภาพสลักกรรมวิภังค์นี้ ตรงกับ “” หรือ “ภูมิแห่งความต้องการ” เป็นภพภูมิของคนทั่วไปที่ยังมัวเมาในกิเลสตัณหาและยังตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรม ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เนื่องจากกามภูมิเป็นภพภูมิที่ต่ำที่สุดในสามโลกของพุทธศาสนา (คือ กามภูมิ รูปภูมิและอรูปภูมิ) ด้วยเหตุนี้ภาพสลักดังกล่าวจึงถูกกำหนดให้สลักอยู่ที่หน้ากระดานล่างของฐานบัวชั้นล่างสุด สำหรับสาเหตุที่ต้องปิดภาพสลักดังกล่าวด้วยหินนั้น มีหลายแนวความคิด บางท่านเชื่อว่าเป็นการเสริมฐานให้มั่นคงแข็งแรง แต่บางท่านกลับเห็นว่าเป็นเหตุผลทางประติมานวิทยา

บุโรพุทโธ สถูปทางพุทธศาสนาที่ใหญ่ที่สุดในศิลปะชวา สร้างขึ้นโดยราชวงศ์ไศเลนทร์ในพุทธศตวรรษที่ 14 เพื่อจำลองจักรวาลในพุทธศาสนามหายาน

บุโรพุทโธอยู่ในฐานะ “มณฑล” หรือจักรวาลจำลองในพุทธศาสนามหายานซึ่งมีการจำลองจักรวาลทั้งสามระบบไปพร้อมกัน คือระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ (อาทิพุทธ-ธยานิพุทธ-มานุษิพุทธ) ระบบภูมิสาม (อรูปภูมิ-รูปภูมิ-กามภูมิ) และ (ธรรมกาย-สัมโภคกาย-นิรมาณกาย) โดยการจำลองนั้น ใช้ทั้งระบบภาพสลัก ระบบแผนผังและการปรากฏภาพเล่าเรื่อง ระบบพระพุทธรูปในซุ้ม รวมถึงระบบสถูปมาใช้ในการจำลอง กล่าวคือ ภาพเล่าเรื่องนั้นไล่ระดับตั้งแต่คัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์โลกจนไปถึงคัมภีร์ที่แสดงความพยายามในการหลุดพ้นจากกามภูมิและรูปภูมิตามลำดับ ฐานประทักษิณนั้นก็เริ่มต้นจากฐานเพิ่มมุมที่มีภาพสลักซึ่งแสดงลักษณะของรูปภูมิไล่ขึ้นไปจนถึงฐานกลมซึ่งไม่มีภาพสลักอันแสดงถึงความเป็นอรูปภูมิ พระพุทธรูปเองก็แสดงให้เห็นรูปภูมิเนื่องจากปรากฏไล่ขึ้นไปจากพระพุทธรูปธยานิพุทธซึ่งปรากฏองค์พระชัดเจน จนกลายเป็นพระพุทธรูปที่แสดงพระมหาไวโรจนะอันซ่อยอยู่ภายในสถูป แสดงให้เห็นความเป็นกึ่งรูปภูมิกึ่งอรูปภูมิ และในที่สุดได้กลายเป็นสถูปทึบซึ่งไม่มีพระพุทธรูปและลวดลายสลักใดๆ อันแสดงถึงความเป็นอรูปภูมิอย่างแท้จริง

หมวดหมู่ศิลปะไทย

ศิลปะไทย,ศิลปะทวารวดี,ศิลปะศรีวิชัย,ศิลปะหริภุญชัย,ศิลปะเขมรในประเทศไทย,ศิลปะล้านนา,ศิลปะล้านช้าง,ศิลปะสุโขทัย,ศิลปะอยุธยา,ศิลปะรัตนโกสินทร์

เลือกสถานที่ศิลปะไทย

plg_search_content_improved
Search - Categories
Search - Contacts
Search - Content
Search - Newsfeeds
Search - Weblinks
Search - K2

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความศิลปะไทย

  • พระพุทธบาทบัวบก
    วัดพระพุทธบาทบัวบกตั้งอยู่ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทบริเวณเทือกเขาภูพาน ต.เมืองพาน อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี ภายในวัดประดิษฐานรอยพระพุทธบาทซึ่งอยู่ภายในพระธาตุเจดีย์ รอยพระพุทธบาทนี้เรียกกันว่า พระพุทธบาทบัวบก ซึ่งมีข้อสันนิษฐานถึงที่มาของชื่อว่า บัวบกเป็นชื่อของพันธุ์ไม้ชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นตามป่าและพบมากในบริเวณที่พบรอยพระพุทธบาท ในขณะที่บางท่านสันนิษฐานว่าบัวบกอาจมีที่มาจากคำว่า…
    Written on วันพฤหัสบดี, ๑๒ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๗:๕๑
  • วัดโขลงสุวรรณคีรี จ.ราชบุรี
    ที่วัดโขลงสุวรรณคีรีปรากฏซากโบราณสถานขนาดใหญ่ในวัฒนธรรมทวารวดี มีแผนผังเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ส่วนฐานก่อด้วยศิลาแลง รองรับตัวอาคารซึ่งก่อด้วยอิฐ มีฐานบัววลัยรองรับ ที่ท้องไม้มีการเจาะเป็นช่องสี่เหลี่ยม และมีการประดับเสาติดผนัง ซากโบราณสถานที่วัดโขลงสุวรรณคีรีเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของชุมชนในสมัยทวารวดีที่บริเวณเมืองราชบุรีซึ่งเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งในสมัยนั้น
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๙:๐๓
  • ใบเสมาบ้านโพธิ์ชัย
    บ้านโพธิ์ชัย อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์ เป็นแหล่งโบราณคดีสมัยทวารวดีซึ่งค้นพบใบเสมาที่เป็นแผ่นหินจำนวนมาก โดยมักปักล้อมรอบเนินดินในทิศต่างๆ บ้างปักเป็นใบเสมาคู่ หรือ ซ้อนชั้น ๓ ใบ…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๙:๐๗
  • คอกม้าท้าวบารส
    คอกม้าท้าวบารส เรียกขานตามตำนานเรื่องอุสา-บารส ซึ่งเป็นวรรณกรรมในท้องถิ่นที่กล่าวถึงเทือกเขาภูพานซึ่งรวมถึงบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท คอกม้าท้าวบารสมีลักษณะเป็นก้อนหินทราย 2 ก้อน วางซ้อนกัน หินก้อนล่างถูกสกัดเข้าไปเป็นห้อง พื้นหินยกขึ้นให้ต่างระดับกัน มีขอบหินรอบลักษณะคล้ายคอก…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๐๘:๕๘
  • วัดไชยวัฒนาราม จ.พระนครศรีอยุธยา
    วัดไชยวัฒนารามตั้งอยู่นอกเกาะเมืองกรุงศรีอยุธยาด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ สร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททองในบริเวณนิวาสสถานเดิมของสมเด็จพระราชชนนี สิ่งสำคัญในวัด ได้แก่ ปรางค์ประธานซึ่งมีรูปแบบที่คลี่คลายจากปรางค์ในสมัยอยุธยาตอนต้นและตอนกลาง มีอาคารที่เรียกว่า เมรุทิศ เมรุรายล้อมรอบ ซึ่งก็เป็นอาคารทรงปราสาทซ้อนชั้น ที่ผนังของเมรุทิศเมรุรายมีลวดลายปูนปั้นเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธประวัติ…
    Written on วันพุธ, ๑๑ กันยายน ๒๕๕๖ ๑๔:๑๔

คำค้น

Borobudur Candi Arjun Candi Jago Candi Kalasan Candi Kidal Candi Mendut Candi Panataran Candi Parambanan Candi Sari Candi Sewu Dieng Plateau Pura Besakhih Pura Kehen กฤษณะ จันทิ จันทิเมนดุต ชวาภาคกลางตอนกลาง ชวาภาคกลางตอนปลาย ชาดก ฐานเป็นชั้น ธยานิพุทธ น้ำพุ ปหรรปุระ พื้นเมือง พุทธประวัติ พุทธมหายาน ภาพเล่าเรื่อง มณฑล มหาภารตะ มัชฌปาหิต ระบบตรีกาย ระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ ระบบภูมิสาม รัดอก รามายณะ ลลิตวิสตระ ลัทธิเทวราชา ลานประทักษิณ วิมานอินเดียใต้ วิษณุ ศิลปะชวาภาคกลางตอนต้น ศิลปะชวาภาคตะวันออก ศิลปะบาหลี ศูนย์กลางจักรวาล สถูปิกะ สระน้ำ สิงหาส่าหรี หน้ากาล อมลกะ อวโลกิเตศวร อาคารจำลอง อาคารทรงเมรุ ฮินดู เขาพระสุเมรุ เรือนธาตุ เรือนธาตุจำลอง แผนผังกากบาท แผนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไวษณพนิกาย ไศวนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

16157414
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
243455
0
243455
15913794
243455
263161
16157414
Server Time: 23-06-2021 18:59:17