Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

ทับหลังสลักเป็นภาพเล่าเรื่องขนาดใหญ่อยู่กลางภาพ เป็นรูปพระวิษณุทรงครุฑสภาพในปัจจุบันน่าจะยังสลักไม่เสร็จสมบูรณ์ จึงทำให้ลวดลายบางช่วงไม่ชัดเจนนัก เช่น พระวิษณุทรงครุฑก็ปรากฏเพียงเค้าโครงให้พอสังเกตได้ โดยมีลักษณะเป็นรูปบุคคล 4 กร ทรงกระบังหน้า พระหัตถ์ขวาหลังทรงถือจักร ประทับนั่งอยู่บนครุฑ พระหัตถ์ของครุฑทั้งสองข้างยุดนาคอยู่ ท่อนพวงมาลัยยกตัวขึ้นเล็กน้อยก่อนจะตกไปที่ด้านข้าง ส่วนปลายของท่อนพวงมาลัยเป็นลายกระหนกม้วนออก ที่ใต้ท่อนพวงมาลัยมีลายใบไม้ม้วนสลับกับลายอุบะ ที่มุมด้านล่างของทับหลังทั้งสองข้างมีโกลนเป็นรูปสี่เหลี่ยมยื่นออกมาด้านหน้า ส่วนขอบด้านบนของทับหลังสลักเป็นแถวรูปบุคคลครึ่งท่อนพนมมืออยู่ จากลักษณะดังกล่าวสามารถกำหนดอายุอยู่ในศิลปะบาแค็งราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 15 เนื่องด้วยปราสาทกระวานสร้างขึ้นในไวษณพนิกาย จึงปรากฏภาพเล่าเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระวิษณุ เช่น รูปพระวิษณุทรงครุฑบนทับหลังชิ้นนี้

ทับหลังสลักภาพเล่าเรื่องอยู่ด้านบนติดกับขอบเป็นรูปครุฑจับท่อนพวงมาลัยถัดลงมาด้านล่างมีลายกระหนกม้วนหันหลังชนกันท่อนพวงมาลัยอยู่ระดับเกือบถึงขอบด้านบน ส่วนปลายเป็นลายนาค 7 เศียร แต่ละเศียรหันหน้าเข้าหาศูนย์กลาง ที่ด้านล่างของท่อนพวงมาลัยมีลายกระหนกใบไม้ม้วนซ้อนกัน 2 ชั้น ขอบด้านล่างสุดบริเวณมุมทั้งสองข้างสลักเป็นลายบัลลังก์ ระหว่างบัลลังก์มีแถวลายกลีบบัวจากลักษณะดังกล่าวสามารถกำหนดอายุอยู่ในศิลปะบาแค็ง ราวครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

ทับหลังมีภาพเล่าเรื่องอยู่ด้านบนของภาพ เป็นรูปบุคคลประทับนั่งอยู่บนช้างสามเศียร ด้านล่างเป็นส่วนปลายของท่อนพวงมาลัย ก่อนจะยกตัวขึ้นมาระดับเกือบถึงขอบด้านบน ที่ด้านบนและด้านล่างของท่อนพวงมาลัยแทรกด้วยลายรูปบุคคลขนาดเล็ก สภาพในปัจจุบันนส่วนปลายทั้งสองข้างหักพังทลายไปแล้ว จากลักษณะดังกล่าวสามารถกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็ง ราวครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15 รูปบุคคลประทับนั่งอยู่บนช้างสามเศียรที่อยู่กลางภาพ หมายถึง พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณเทพประจำทิศตะวันออก

ทวารบาลสตรี หรือ เทวสตรี นี้ สลักจากหินทราย มีลักษณะเป็นรูปสตรียืนอยู่ภายในซุ้มเรือนแก้ว ปลายกรอบเป็นรูปหัวมกรขนาดใหญ่หันหัวออก ลักษณะของทวารบาลสตรี มีพระพักตร์ค่อนข้างกลม ทรงกระบังหน้า มีรัดเกล้าเป็นทรงกรวยแหลม ประดับแผ่นรูปสามเหลี่ยมซ้อนกันเป็นชั้นๆ ทรงกุณฑลเป็นพู่ห้อย พระหัตถ์ซ้ายทรงถือแส้ด้ามยาวพระหัตถ์ขวาทรงถือดอกบัว ไม่สวมเสื้อ นุ่งผ้านุ่งยาว แบบมีริ้วทั้งผืน ขอบผ้านุ่งด้านบนมีชายผ้าเป็นรูปวงโค้งห้อยตกลงมา และยังมีชายผ้าพับซ้อนอยู่ด้านหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมมีการประดับด้วยเข็มขัด 2 เส้น ที่เส้นล่างมีพู่ห้อยจากรูปแบบงานศิลปกรรมที่ปรากฏสามารถกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็งราวครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

ปราสาทประธานของปราสาทบาแค็ง ก่อด้วยหินทรายทั้งหลัง และมีการสลักลวดลายประดับอย่างมากมาย ส่วนฐานของปราสาทเป็นฐานเตี้ยๆ ถัดขึ้นมาจึงเป็นส่วนเรือนธาตุที่มีการเจาะช่องประตูทั้งสี่ด้าน ตกแต่งด้วยเสาติดผนัง มีทวาบาลสตรีประทับอยู่ภายในซุ้มเรือนแก้ว เสาประดับกรอบประตู ทับหลัง และหน้าบันที่ยังคงเป็นแบบวงโค้งอยู่ สำหรับส่วนยอดนั้น พังทลายลงหมดแล้ว จากรูปแบบที่ปรากฏสามารถกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็ง ราวช่วงครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

ส่วนฐานชั้นรองรับกลุ่มปราสาทประธาน 5 หลัง ของปราสาทบาแค็ง มีแกนกลางคือยอดเขาพนมบาแค็ง ที่ได้รับการสกัดจนมีรูปเป็นขั้นบันได ก่อนจะนำก้อนหินทรายมาเรียงปิดบังไว้ การที่แกนกลางเป็นยอดเขาธรรมชาตินี้ ทำให้สามารถสร้างกลุ่มปราสาทประธาน 5 หลัง ด้วยหินทรายได้ นอกจากนี้บนฐานชั้นต่างๆ ยังมีปราสาทบริวารก่อด้วยหินทรายจำนวนถึง 60 หลัง จากรูปแบบที่ดังกล่าวจึงกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็ง ราวช่วงครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

        ส่วนฐานชั้นรองรับกลุ่มปราสาทประธาน 5 หลัง ของปราสาทบาแค็ง มีแกนกลางคือยอดเขาพนมบาแค็ง ที่ได้รับการสกัดจนมีรูปเป็นขั้นบันได ก่อนจะนำก้อนหินทรายมาเรียงปิดบังไว้ การที่แกนกลางเป็นยอดเขาธรรมชาตินี้ ทำให้สามารถสร้างกลุ่มปราสาทประธาน 5 หลัง ด้วยหินทรายได้ นอกจากนี้บนฐานชั้นต่างๆ ยังมีปราสาทบริวารก่อด้วยหินทรายจำนวนถึง 60 หลัง จากรูปแบบที่ดังกล่าวจึงกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็ง ราวช่วงครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

กลุ่มปราสาทประธานของปราสาทบาแค็ง เป็นกลุ่มปราสาทประธานที่ตั้งอยู่บนฐานเป็นชั้น แกนกลางของฐานคือยอดเขาพนมบาแค็ง ที่ได้รับการสกัดจนมีรูปเป็นขั้นบันได การที่แกนกลางเป็นยอดเขาธรรมชาตินี้ ทำให้สามารถสร้างกลุ่มปราสาทประธาน 5 หลัง ด้วยหินทรายได้ ซึ่งต่างจากสมัยก่อนน่าอย่างปราสาทบากองที่มีปราสาทประธานเพียงหลังเดียว นอกจากนี้บนฐานชั้นต่างๆ ยังมีปราสาทบริวารก่อด้วยหินทรายมีจำนวนถึง 60 หลัง ปราสาทบริวารนี้หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ทำให้มีปราสาทบริวารบางด้านหันหน้ามาทางส่วนฐาน จากรูปแบบดังกล่าวจึงกำหนดอายุว่าน่าจะอยู่ในศิลปะบาแค็ง ช่วงครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 15

กลุ่มปราสาทประธาน 5 หลังนี้ น่าจะสร้างขึ้นตามคติศูนย์กลางจักรวาล ปราสาทที่ตั้งอยู่ตรงกลางหมายถึงเขาพระสุเมรุ ส่วนปราสาทอีก 4 หลังที่ตั้งอยู่ที่มุมของฐานนั้นน่าจะหมายถึงทวีปทั้ง 4 ที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ นอกจากนี้ยังอาจมีความหมายถึงเขาไกรลาสซึ่งเป็นที่ประทับของพระศิวะด้วย เนื่องจากศาสนาสถานแห่งนี้สร้างขึ้นในศาสนาพราหมณ์ลัทธิไศวนิกาย

หมวดหมู่ศิลปะขอม

กลุ่มปราสาทขอม

เลือกสถานที่

plg_search_content_improved
Search - Categories
Search - Contacts
Search - Content
Search - Newsfeeds
Search - Weblinks
Search - K2

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความศิลปะขอม

คำค้น ศิลปะขอม

ANGKOR WAT BAKHENG BANTEAY SREI BAPUON BAYON EAST MEBON KHLEANG LOLEI PRASAT BEI PRASAT KRAVAN PREAH KO PRE RUP ROLUOS TA PROHM กัมพูชา ขุนนางเป็นผู้ให้สร้าง ทวารบาล ทับหลัง ปราสาทกระวาน ปราสาทตาพรหม ปราสาทนครวัด ปราสาทบนฐานเป็นชั้น ปราสาทบริวาร ปราสาทบันทายสรี ปราสาทบายน ปราสาทบาแค็ง ปราสาทประจำมุม ปราสาทประธาน ปราสาทพระโค ปราสาทหิน ปราสาทอิฐ ปราสาทแปรรูป ปราสาทแม่บุญตะวันออก พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พระเจ้ายโศวรมันที่ 1 พระเจ้าราเชนทรวรมัน พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 พระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 พุทธศตวรรษที่ 15 พุทธศตวรรษที่ 16 พุทธศตวรรษที่ 17 พุทธศตวรรษที่ 18 มหิธรวรมัน ศิลปะคลัง ศิลปะนครวัด ศิลปะบันทายสรี ศิลปะบาปวน ศิลปะบายน ศิลปะบาแค็ง ศิลปะพระโค ศิลปะแปรรูป ศูนย์กลางจักรวาล หน้าบัน หริหราลัย เขาพระสุเมรุ เทพประจำทิศ เสาประดับกรอบประตู โลเลย ไวษณพนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

16442024
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
209782
0
209782
16232077
209782
0
16442024
Server Time: 18-09-2021 02:47:28