Choose your language

ข่าวประชาสัมพันธ์

เว็บไซต์ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเณย์ กำลังทำการปรับปรุงบางส่วน ขออภัยในความไม่สะดวกค่ะ news

ติดต่อภาควิชา

ติดต่อภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร  คลิก

ด้านบนฐานประทักษิณจันทิประธานทั้งสามของจันทิปรัมบะนันจะพบภาพเรื่องในศาสนาอินดูที่พนักระเบียงของลานประทักษิณ ทั้งนี้ เทวาลัยหลังพระศิวะและพระพรหมปรากฏเล่าเรื่องรามายณะ ส่วนเทวาลัยพระวิษณุเล่าเรื่องพระกฤษณะ

เทวาลัยพระวิษณุปรากฏภาพเล่า เรื่องพระกฤษณะตอนเด็ก คือเรื่องราวการผจญกับอสูรที่พญากงส์ส่งมา ภาพเล่าเรื่องที่สำคัญได้แก่ ภาพพระกฤษณะปราบนาคกาลียะและภาพพระกฤษณะกับพระพลรามดูดนมนางยักษ์ซึ่งพญากงส์ส่งมาเพื่อฆ่าทารกทั้งสองให้ตายด้วยยาพิษที่ทาไว้ที่หัวนม แต่พระกฤษณะกับพระพลรามรู้ทันจึงกัดนมนางยักษ์ขาดตาย

สำหรับจันทิประธานปรัมบะนันทั้งสามหลังแล้ว ที่เรือนธาตุปรากฏฐานรองรับจำนนสามชั้น ชั้นล่างได้แก่ฐานประทักษิณซึงมีบันไดสำหรับขึ้นไปเดินประทักษิณได้ ฐานชั้นกลางได้แก่ฐานบัวลูกแก้วขนาดใหญ่ที่มีท้องไม้ขนาดใหญ่ ท้องไม้นี้ปรากฏภาพเทพประจำทิศประจำอยู่ทุกทิศ เช่น พระอีศานผู้เป็นเทพประจำทิศตะวันออกเฉียงเหนือ พระอัคนีผู้ประจำทิศตะวันออกเฉียงใต้ เป็นต้น ส่วนฐานชั้นบนนั้นได้แก่ฐานบัวลูกแก้ว

โดยทางรูปแบบสถาปัตยกรรมแล้ว จันทิพระวิษณุและจันทิพระพรหม มีเค้าโครงคล้ายคลึงกับจันทิพระศิวะ สถาปัตยกรรมยังคงประกอบด้วยฐานประทักษิณขนาดใหญ่ที่มีซุ้มประตูยอดปราสาทขนาบด้วยซุ้มทวารบาล ฐานบัวสองชั้นรองรับเรือนธาตุโดยที่ชั้นล่างปรากฏเทพประจำทิศ เรือนธาตุที่แบ่งออกเป็นสองชั้นและแต่ละชั้นระดับซุ้มจระนำ รวมถึงยอดวิมานที่ประดับด้วยอาคารจำลองยอดสถูปิกะที่มีริ้วคล้ายอมลกะเช่นเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม รูปแบบสถาปัตยกรรมของจันทิพระวิษณุและพระพรหมกลับมีขนาดและรายละเอียดที่ย่นย่อกว่าจันทิพระศิวะ ตัวอย่างเข่นการที่ห้องของจันทิทั้งสองก็เป็นจันทิห้องเดี่ยว มิได้เป็นจันทิห้าห้องดังที่ปรากฏกับจันทิพระศิวะ ยอดซึ่งมีความตี้ยกว่ารวมถึงการย่นย่อ “อาคารจำลองยอดสถูปิกะ” ให้กลายเป็นเพียง “สถูปิกะที่มีฐานรองรับ” เท่านั้น

สำหรับยอดปราสาทของจันทิปรัมบะนันนั้น เนื่องจากเทวาลัยดังกล่าวมีแผนผังกากบาทตั้งแต่ฐานยันยอดวิมาน ซึ่งทำให้เรือนธาตุจำลองทุกชั้นมีแผนผังกากบาทเช่นเดียวกับเรือนธาตุ อาคารจำลองที่ประดับชั้นวิมานของจันทิยังคงมีลักษณะเป็น “อาคารจำลองยอดสถูปิกะ” ดังที่ปรากฏมาก่อนแล้วในจันทิในศาสนาพุทธหลังอื่นๆในศิลปะชาภาคกลางตอนปลาย

                อย่างไรก็ตาม สถูปิกะยอดอาคารจำลองเหล่านี้กลับมีริ้วกลีบมะเฟืองอันคล้ายคลึงกับอมลกะในศิลปะอินเดียเหนือเป็นอย่างยิ่ง อาจเป็นไปได้ที่มีอิทธิพลของอมลกะในศิลปะอินเดียเหนือเข้ามาใหม่ในระยะนี้ และอาจเป็นความตั้งใจของช่างในการออกแบบให้จันทิแห่งนี้มีความแตกต่างไปจากจันทิในพุทธศาสนาที่นิยมใช้สถูปิกะ

ตัวจันทิตั้งอยู่บนฐานประทักษิณขนาดใหญ่ ซึ่งอยู่ในผังกากบาทเช่นเดียวกับตัวจันทิ ฐานดังกล่านี้มีซุ้มประตูทางขึ้นในแต่ละด้าน ซุ้มประตูที่มียอดปราสาทนี้มีสามหลังซึ่งได้แก่ซุ้มทางเข้าที่ขนาบข้างด้วยซุ้มทวารบาลนั่นเอง ด้าน ซุ้มประตูที่มียอดปราสาทนี้ต่อมาคงเป็นพื้นฐานให้กับโคปุระยอดปราสาทในศิลปะชวาภาคตะวันออก

ลวดบัวของฐานดังกล่าวประกอบด้วยฐานบัวลูกแก้วรองรับท้องไม้ขนาดใหญ่ซึ่งถือเป็นลักษณะเฉพาะของฐานบัวในระยะนี้ ท้องไม้ขนาดใหญ่ดังกล่าวประดับด้วยซุ้มจระนำรูปสิงห์ลายต้นกัลปพฤกษ์ โดยรอบระเบียงของฐานยังปรากฏอาคารจำลองที่มียอดเป็นอมลกะ

เทวาลัยพระศิวะของจันทิปรัมบะนัน ถือว่าเป็นเทวาลัยที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีแผนผังกากบาทและมีห้องเล็กๆจำนวนห้าห้อง ซึ่งแสดงให้เห็นแผนผังที่สืบมาจากเทวาลัยในพุทธศาสนามหายานที่สร้างขึ้นในระยะร่วมสมัย เช่นจันทิกะลาสันและจันทิเซวู อย่างไรก็ตาม เทวาลัยแห่งนี้ไม่ได้อุทิศห้องทั้งห้าให้กับพระธยานิพุทธเจ้าแต่กลับอุทิศให้กับเทพเจ้าในศาสนาอินดูทั้งหมด  อันได้แก่ห้องกลางนั้นอุทิศให้กับพระศิวะ ด้านทิศใต้อุทิศให้กับพระอคัสตยะ ด้านตะวันตกอุทิศให้กับพระคเณศ และด้านทิศเหนืออุทิศให้กับนางมหิษาสูรมรรทนี

จันทิปรัมบะนัน หรือจันทิโลโลจงกรัง เป็นจันทิในศาสนาฮินดูที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในศิลปะชวาภาคกลางตอนปลาย สร้างขึ้นในราชวงศ์สัญชัยซึ่งนับถือศาสนาฮินดูในราวพุทธศตวรรษที่ 15

เทวาลัยประธานนั้น ประกอบด้วยเทวาลัยจำนวน 8 สร้างขึ้นอุทิศให้กับตรีมูรติ โดยเทวาลัย8 หลัง เทวาลัยประธานจำนวนสามหลังสร้างอุทิศให้กับตรีมูรติ อันได้แก่ เทวาลัยหลังกลางอุทิศให้กับพระศิวะ เทวาลัยหลังทิศเหนืออุทิศให้กับพระวิษณุและเทวาลัยหลังทิศใต้อุทิศให้กับพระพรหมส่วนเทวาลัยด้านหน้าอีกสามหลังนั้นเป็นเทวาลัยที่สำหรับพาหนะของเทพเจ้าทั้งสาม อันได้แก่โคนนทิ ครุฑและหงส์ ตามลำดับ นอกจากนี้ยังมีเทวาลัยอีกสองหลังเล็กขนาบทั้งสองด้าน เทวาลัยหลังเล็กนี้คงสร้างขั้นเพื่ออุทิศให้กับพระสูรยะและพระจันทร์

คำค้น

Borobudur Candi Arjun Candi Jago Candi Kalasan Candi Kidal Candi Mendut Candi Panataran Candi Parambanan Candi Sari Candi Sewu Dieng Plateau Pura Besakhih Pura Kehen กฤษณะ จันทิ จันทิเมนดุต ชวาภาคกลางตอนกลาง ชวาภาคกลางตอนปลาย ชาดก ฐานเป็นชั้น ธยานิพุทธ น้ำพุ ปหรรปุระ พื้นเมือง พุทธประวัติ พุทธมหายาน ภาพเล่าเรื่อง มณฑล มหาภารตะ มัชฌปาหิต ระบบตรีกาย ระบบพระพุทธเจ้าสามระดับ ระบบภูมิสาม รัดอก รามายณะ ลลิตวิสตระ ลัทธิเทวราชา ลานประทักษิณ วิมานอินเดียใต้ วิษณุ ศิลปะชวาภาคกลางตอนต้น ศิลปะชวาภาคตะวันออก ศิลปะบาหลี ศูนย์กลางจักรวาล สถูปิกะ สระน้ำ สิงหาส่าหรี หน้ากาล อมลกะ อวโลกิเตศวร อาคารจำลอง อาคารทรงเมรุ ฮินดู เขาพระสุเมรุ เรือนธาตุ เรือนธาตุจำลอง แผนผังกากบาท แผนผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า ไวษณพนิกาย ไศวนิกาย

ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย ฐานข้อมูลศิลปกรรมเอเซียอาคเนย์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 4.0 International.
อยู่บนพื้นฐานของงานที่ http://www.art-in-sea.com/.
การอนุญาตนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในสัญญาอนุญาตนี้ อาจมีอยู่ที่ http://www.art-in-sea.com/

ติดต่อศูนย์ศิลปกรรม

logo-1คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร 31 ถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์ 0 2224 7684 โทรสาร 0 2226 5355

Statistics

13122978
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
438409
0
438409
12684404
438409
889778
13122978
Server Time: 21-09-2019 14:37:53